یوسفعلی میرشکاک، شاعر و پژوهشگر ادبی، در گفتگو با خبرگزاری حوزه در تهران، با اشاره به جایگاه ادبی رهبر شهید انقلاب اسلامی اظهار کرد: رهبر شهید، افزون بر جایگاه رهبری، یکی از شاعران و ادبای نامآور خراسان و ایران بود. ایشان شاعر تشریفاتی یا مناسبتی نبود، بلکه منتقدی جدی و صاحبنظر بود و نه تنها بنده، بلکه بسیاری از شاعران پنجاه تا شصت سال اخیر تحت تأثیر تربیت فکری و ذوق ادبی ایشان قرار گرفتهاند.
وی افزود: نخستین آشنایی من با ایشان به سالهای ابتدایی انقلاب و روزنامه جمهوری اسلامی بازمیگردد. از همان زمان در جلسات هفتگی شعر که در منازل برخی دوستان، از جمله مرحوم استاد سبزواری، آقای زورق و آقای شمسایی برگزار میشد، در کنار رهبر شهید، مرحوم استاد اوستا، استاد سبزواری، آقای معلم، آقای شمسایی و دیگر بزرگان حضور داشتیم. بعدها این جلسات در حزب جمهوری اسلامی و سپس در دوران ریاستجمهوری ایشان ادامه یافت و در نهایت به شب شعر باشکوه چهاردهم رمضان تبدیل شد.
میرشکاک شب شعر نیمه رمضان را نقطه عطفی در تاریخ شعر انقلاب دانست و گفت: این محفل، فرصت دیده شدن نسل جوان شاعران را فراهم کرد و بسیاری از چهرههای شاخص شعر معاصر نخستین بار در همین جلسات معرفی شدند. رهبر شهید برگزاری این نشست را بهعنوان یک فریضه فرهنگی برای خود تعریف کرده بودند و این نگاه، بیانگر اهمیت شعر، ادبیات و زبان فارسی در منظومه فکری ایشان بود.
وی با اشاره به اهتمام رهبر شهید به زبان فارسی اظهار داشت: ایشان تأکید داشتند که زبان فارسی باید به یکی از زبانهای علمی جهان تبدیل شود. از نگاه ایشان، شعر ثروت ملی و هنر ملی ایرانیان بود و همه ابعاد هویت ایرانی، از دین، اخلاق، اندیشه و عواطف گرفته تا باورهای ملی، در شعر متجلی شده است. اگر شعر را از ایرانیان بگیرند، در واقع هویت آنان را گرفتهاند.
این شاعر و پژوهشگر ادبی خاطرنشان کرد: رهبر شهید بر این باور بودند که اگر در حوزه فرهنگ با محدودیت امکانات روبهرو شویم، باید همه ظرفیتها را صرف شعر کنیم، زیرا شعر مهمترین ابزار صیانت از زبان فارسی و انتقال فرهنگ ایرانی و اسلامی است.
وی در ادامه درباره نگاه رهبر شهید به قالبهای شعری گفت: ایشان هیچ مخالفتی با شعر نیمایی و حتی شعر سپید نداشتند، اما معتقد بودند ذهن و حافظه تاریخی مردم ایران با شعر موزون و مقفی انس بیشتری دارد. همین نگاه سبب شد شاعران دوباره به ظرفیتهای شعر کلاسیک توجه کنند و امروز بخش عمده تولید شعر معاصر در قالبهای سنتی شکل بگیرد.
میرشکاک با اشاره به نگاه رهبر شهید به شاعران معاصر تصریح کرد: ایشان جریان شعر معاصر را بهدقت رصد میکردند. درباره مهدی اخوان ثالث تعبیر بلندی داشتند و فرمودند: آنچه یک ملت از شاعر خود انتظار دارد، در شعر اخوان وجود دارد. درباره احمد شاملو نیز تأکید میکردند که بهترین شعرهای عاشقانه را سروده، اما این اشعار برای همسرش بوده است.
وی افزود: رهبر شهید به شاعران کلاسیک نیز ارادت ویژهای داشتند؛ فردوسی را ستون هویت ایرانی میدانستند، بیدل را اعجوبه شعر میخواندند و به حکمت و اندرزهای صائب تبریزی علاقه فراوان داشتند.
میرشکاک با بیان اینکه رهبر شهید خود نیز شاعری ممتاز با تخلص «امین» بود، اظهار داشت: اهل ادب به خوبی میدانند که ایشان شاعری توانا بودند و در سالهای آینده ابعاد بیشتری از شخصیت ادبی ایشان آشکار خواهد شد.
وی یکی از مهمترین ویژگیهای رهبر شهید را مردمی بودن نگاه ادبی ایشان دانست و گفت: ایشان همواره تأکید داشتند که شاعر نباید از مردم فاصله بگیرد و نباید به بهانه آوانگارد بودن، جامعه را پشت سر بگذارد. معتقد بودند شاعر باید در کنار مردم حرکت کند؛ نه از آنان عقب بماند و نه جلوتر از آنان حرکت کند.
این شاعر پیشکسوت ادامه داد: اگر هدایت و تأثیر رهبر شهید نبود، پیوند امروز شعر با مردم، شهدا و حوادث بزرگ انقلاب شکل نمیگرفت. بسیاری از شاعران امروز با الهام از همین نگاه، شعر مقاومت و شعر اجتماعی را دنبال میکنند.
میرشکاک با بیان خاطرهای از سالهای نخست انقلاب گفت: زمانی که برای یاسر عرفات شعری سروده بودم، رهبر شهید پس از مطالعه آن، افزون بر اصلاح چند نکته فنی، به من فرمودند که بهتر است برای مردم فلسطین شعر بگویم، نه صرفاً برای یک فرد. این توصیه برای من به درسی ماندگار تبدیل شد و از آن پس تلاش کردم به جای پرداختن به مصادیق زودگذر، مفاهیم ماندگار را درشعر دنبال کنم.
وی در پایان تأکید کرد: رهبر شهید با شناخت عمیق از ادبیات، شعر و فرهنگ ایرانی، نه تنها خود شاعری ممتاز بود، بلکه نسلی از شاعران را تربیت کرد و با هدایتهای ادبی و فکری خود، مسیر شعر معاصر ایران را بهگونهای رقم زد که آثار آن تا سالهای طولانی در تاریخ ادبیات فارسی باقی خواهد ماند.
انتهای پیام/
نظر شما